Οι υψηλές θερμοκρασίες περιορίζουν προσωρινά τη δραστηριότητα του Δάκου της ελιάς, χωρίς όμως να εξαλείφουν τον πληθυσμό του. Οι επιστήμονες εξηγούν γιατί απαιτείται έγκαιρη φυτοπροστασία
Ο καύσωνας από μόνος του δεν αποτελεί λύση απέναντι στον Δάκο της ελιάς (Bactrocera oleae), καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες περιορίζουν προσωρινά τη δραστηριότητά του, χωρίς όμως να εξαλείφουν τον πληθυσμό του. Αντίθετα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι παραγωγοί πρέπει να προετοιμάζονται έγκαιρα για την πρώτη θερινή γενιά του εντόμου, η οποία αναμένεται να εκδηλωθεί στις αρχές έως τα μέσα Ιουλίου.
Στα τέλη Ιουνίου, ο ενήλικος πληθυσμός του Δάκου εισέρχεται στη φάση της αναπαραγωγικής ωρίμανσης. Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα έντομα, η βιολογία του εξαρτάται άμεσα από τη θερμοκρασία και η ανάπτυξη κάθε σταδίου του κύκλου ζωής του καθορίζεται από τη μέση θερμοκρασία του 24ώρου.
Όταν οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 32–34°C, παρατηρείται σημαντική μείωση της βιωσιμότητας των αυγών, καθώς πολλά υφίστανται θερμική αδρανοποίηση, ενώ μειώνεται και η γονιμότητα των θηλυκών. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο πληθυσμός καταστρέφεται.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ο Δάκος ανταποκρίνεται κυρίως στη μέση ημερήσια θερμοκρασία και όχι στις μέγιστες τιμές που καταγράφονται τις θερμότερες ώρες της ημέρας. Εφόσον οι νυχτερινές θερμοκρασίες παραμένουν κάτω από τους 22–23°C, τα ενήλικα άτομα συνεχίζουν να ωριμάζουν και να ολοκληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο.
Παράλληλα, το έντομο βρίσκει καταφύγιο στα πιο δροσερά σημεία της κόμης των ελαιοδέντρων ή σε γειτονικά μικροπεριβάλλοντα με υψηλότερη υγρασία, όπου μπορεί να επιβιώσει μέχρι να υποχωρήσει ο καύσωνας. Μόλις οι θερμοκρασίες πέσουν κάτω από το κρίσιμο όριο, οι θηλυκοί Δάκοι επανέρχονται άμεσα στην ωοτοκία.
Η περίοδος αυτή συμπίπτει με το στάδιο κατά το οποίο ο ελαιόκαρπος αποκτά μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε νερό και διαλυτά σάκχαρα, γεγονός που τον καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για την ωοτοκία. Έτσι, ένας ήδη ώριμος πληθυσμός μπορεί να εκμεταλλευτεί άμεσα τη θερμοκρασιακή μεταβολή και να δημιουργήσει την πρώτη θερινή γενιά.
Προσοχή και στα άλλα έντομα
Παράλληλα με τον Δάκο, σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης παρακολουθείται και η παρουσία της καφέ βρωμούσας (Halyomorpha halys). Το έντομο αυτό χρησιμοποιεί την ελιά κυρίως ως φυτό προσωρινής διατροφής και καταφυγίου, ιδιαίτερα όταν οι γειτονικές καλλιέργειες ξηραίνονται ή ολοκληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο.
Τα νύγματα διατροφής προκαλούν τοπικές νεκρώσεις στους ιστούς του ελαιοκάρπου και μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη καρπόπτωση πριν από τη σκλήρυνση του πυρήνα, ακόμη και όταν οι πληθυσμοί του εντόμου είναι σχετικά χαμηλοί.
Η έγκαιρη φυτοπροστασία είναι καθοριστική
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστούν τα πρώτα εμφανή συμπτώματα προσβολής. Αντίθετα, η προληπτική προστασία της καλλιέργειας θεωρείται κρίσιμη.
Στις προτεινόμενες πρακτικές περιλαμβάνονται οι εγκεκριμένες εντομοκτόνες εφαρμογές, όπου απαιτούνται, σε συνδυασμό με ορυκτές σκόνες όπως ο καολίνης ή ο μικρονισμένος ζεόλιθος. Τα υλικά αυτά σχηματίζουν ένα λεπτό προστατευτικό φιλμ στην επιφάνεια της βλάστησης και των καρπών, μειώνοντας τη θερμοκρασία της κόμης, περιορίζοντας το θερμικό και υδατικό στρες των δέντρων και δυσχεραίνοντας τόσο την ωοτοκία του Δάκου όσο και τη διατροφή άλλων φυτοφάγων εντόμων.
Επιπλέον, το ορυκτό φιλμ μεταβάλλει τα οπτικά και απτικά ερεθίσματα που χρησιμοποιούν τα έντομα για να εντοπίσουν κατάλληλους καρπούς, μειώνοντας την ελκυστικότητα της καλλιέργειας.
Για την καταπολέμηση του Δάκου σε επίπεδο ελαιώνα, ιδιαίτερα όπου το επιτρέπουν οι συνθήκες, ιδιαίτερα αποτελεσματική θεωρείται και η χρήση παγίδων τεχνολογίας «attract and kill» (προσέλκυση και θανάτωση). Οι παγίδες αυτές συνδυάζουν ελκυστικές ουσίες με μικρή ποσότητα εντομοκτόνου και συμβάλλουν στη μείωση του ενήλικου πληθυσμού πριν από την έναρξη της μαζικής ωοτοκίας.
Οι γεωπόνοι επισημαίνουν ότι η σύγχρονη φυτοπροστασία στην ελιά βασίζεται κυρίως στην πρόληψη. Η προστασία της κόμης και του ελαιοκάρπου πριν δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του Δάκου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό των θερινών προσβολών.
Πηγή: olivonews.it
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου